Page d'Accueil

Bobenyañ bela

   

A nga bo na, môt ve biaé bone bela. Eyoñ bone bete b’ataté bo bendôman, ane ésa a nga wu, ali’i be te jôme ya lu’u je. Nde ésa a nga tabe bekôn. Ali’i bon be nga li’i na, ve dutu mefa, be nga li meti, be nga bé bidi, a loñe fe na, menda mela. Be lôñe fe aba, be nto.

A same jôme ya lu’u je, te ke jôme ya lu’u je. Nde a nga bo na, môse wua a mame ngô’é, be nga mo aba. Nde be nga kôlô a ke b’ajô’ôbô si, môt ase ya été a kele nda jé. Be ve mane ke ayo. Nde ésa a nga so bekôn, ve kui be nlô biyeyem. A taté kui be nyô a mbe mvendé, nye na, “A mone wom, me nga li’i mia te jôme ya lu’u je. Bo’ane na, a mam me tyé, mia belale mi nyoñe’ mefa, mi bumane a ke beta ajape si, ajap bia be mia bi nga bo bi toké’é nkôle yat. Ane mi kui été, mi nga li si, mi lôñ ébem, mi tabe valé. Jôm ése mi aye yene valé den, mi toka’an jôm éte, mi ba’ale je, môt te kuli mbe’e zen. Mi kele’kuli ve ja. Eyoñ mi aye kuli mi mane’e fete mimbé, mi dipe fe bone mebé mese, ya nda. » Nde a nga kôlô, a kui fe be nyô a nga betane nye, a nga beta nye mane lepe nalé. A beta kôlô, a kui fe be nyô a mbe mongo, a nga mane fe nye lepe nalé. Ve mane lepe be bese, ane be mbe belale, nde a nga bulan. Eyoñ tyé é nga lende, be nga vee ayo, ve ke sulan aba belale.

Monyañ a mbe ntôl, nye na, « M’ate yem aka’a biyeyeme den. Avale jôm m’ate yene tate nlô den, a lepe me zen éziñ ». Monyañ a nga betane nye, nye na, « Tame jô”. Nye na, “M’ate yeme tate a za’a me lepe na, bi ke ajape si den, bi mane lôñ ébem, bi tabe valé ». Nye na, « Jôm ése bi aye yen, bi nyoñe jôm éte, bi ba’ale je mvaé ». Monyañ ate na, « Ke ma fe m’ate yeme nalé ». Ane belale be nga nyoñe mefa map, be nga jep. Nde be nga nyoñe bidi, ve baman. Ane be nga ke.

A ke kui ajape si na, be nga li si, ve mane buti ébem, ve tabe ébeme si. Ngume môs be to. Nde ngô’é é nga ke, ane be nga bômbô si. Eyoñ bôt b’ataté ke b’ake ayo, a vô’ôlô ajape yôpe na, Kos ! Kum ! Be ve dup ngôé nduan, be nga ke b’akôé. A zu koé na, beta mbe’e a beme. Nde be nga to’é. Nyô a mbe mvendé a taté nyoñ, a ke telé ébem. Ane be nga bômbô si. Eyoñ mon étun a beta lôte na, a beta vô’ôlô na, Kos ! Kum ! Ane be nga dup ngôé nduan, be nga ke b’akôé. A zu koé na, mbe’e wuli. Be ke telé ébem. Be ve bômbô si. Eyoñ b’abeta ke b’alekan ayo na, a beta vô’ôlô na, Kos ! Kum ! Nde be nga beta dup ngôé nduan, be nga ke b’akôé. A zu koé na, mbe’e ôvo’ô bô. Be ve to’é. Ane nyô a mbe mongô fe a nga nyoñ. Nde be nga zu bômbô si.

Bia tyé, ve nyoñe minkoé, be nga ka’a mimbe’e, ve mane futi biwok, ve nyiñeli mimbe’e mvus. Môt a mbe ntô a tebe ôsu, ébetan é tya’a nye, nyô a mbe mongô ke mvus. Nde be nga té dulu, wulu, wulu, wulu ! Eyoñ ntôl ô nga ke kui ôyape na, ane ô nga ye wu adit. Nde a nga telé mbe’e si, a nga vebe. Nye na, “Aval adite jôme dina ! M’ayemeyeme na, jé é ne mu ? » Ve beta té, bobenyañ bevo’o be za’a mvus. A beta ke kui vôm mbok, ve telé mbe’e si, édudu’é soleya nyô. A nga vebe, a ke a miat mbe’e. Nye na, « Za aval adite jôme di !” Nye fe na,  “Be nji be’e jôm te yeme jôm é ne été”. Ve dutu fa, a nga ke a tyi’i minko. Nye na, ‘Me tame ve’ele yeme jôm é ne mu”. Anet a ke net mbe’e na, ve ne fôlôt ! Biôme ya mbe’e bi abembane si. Ataté fam, a ke fulan ngone minga, mbañe zok, kabat, bemvu, bekup, bizan, akum ese e nga to mbe’e, biôm bite bise ve ne woñolo ! Bi nga ke bi asô’afan akôé. Ve li’i a tele ne ngômaa ! Ve a nga vi’a jem ve ne nyeñe nyeñe nyeñ ! A kute kôp, a mbili anyu a mo. Nye na, « Nne m’abo jame dina aya ? Ye bongô b’aye vi’a zu ke akume ja ? » Nde a nga bo fek. Ve nyin, a nga ke a bu’u bengutu, a nga mane yuaé mbe’e été, a beta mane ka’a mbe’e, a ke telé.

Nde monyañ a nga betane nye a nga zu, édudu’é nto nyôle ne se’elé ! A zu koé na, a tele. Nye na, « E ! A mojañ, ke adit afe bi awu di ! Ane me nga bialé, me nji yene momo nju’ane jam bi azu wu afane di. Ke w’atame zu yen mbe’e wom, jôm j’abôbo été ». Monyañ ve suu mbe’e si. A ke net mbe’e wé na, a zu koé na, ve bengutu bengutu. Nye na, “Ye ô yeneya ?” Nde ba monyañ be nga tabe fe’e ne vema ! Nye na, « Nde adit ese bi azu bi awu di, nde bengutu ! » Monyañ ve futi mo fa, ve a nga sem minkole ya mbe’e. A nga mane kôt mbe’e. A ke kuli été na, ve ne fuki ! Ataté fam, a kalane binga, étum, évôm, mimbañe mi zok, bekabat, bemvu, bekup, akum ese, ve bi nga ke bi asô’afan akôé. Monyañ a kute kôp, ve beté mo nlô, a bôé ñyôn. Nye na, “Tabe’évô, mongô a za vi’a ke akume ja ». Ane a nga tabe évô. Be nga ye wu ôlun, bebaane.

Aso nyô a mbe mongô a so na, ve koane be. Nye na, “A nto aya ? “ Be na, “Su’u ke jôm ô be’e si, ye jam d’abôbo été ?” Mongo na, “Amu jé ?” Be na, “W’atame zu yen, mimbe’e miangan ve bengutu bengutu, jôm j’abôbo été. Bi ate jibi tabe va, ve amu bi ayange wo, ôlun ô wôéya bia. Nde zesé adit bi ate wu nyô ! » Mongô na, « Mi ate kôte mimbe’e va amu jé ? » Be na, « Ye bôt be wô’ô be’e jôm te tame yeme jôm é ne été ? » Nye na, « Ma m’aye  kôt éñwôm va ». Be na, « Ye  ô ne nkpwala ? Wu’a jôm éte si bi ke ja ». Nye na, « Me nji loene mia na, mi zu volô ma. Kelane mi ake. Me ne mbe’e wome wuna den ne ndeñ ndeñe. To m’abômbô zen, me mbô ; to ke m’akui alu, me kui. Me nji jô mia na, mi yange ma”. Nde be nga kôlô a ôlun, ve be nga ke.

A beta ke kui ôsu na, bebaane ve tebe. Be na, “Bi bo mongô nyina aya ? Ye ôyôme mongô vi aye viane ke kui akume ja ?” Be nga yange nye, nde a nga so, ve koane be. Be na, “O bu’u melo a jé ? Bi kateya wo na, “Su’u mbe’e wuna si, jôm j’abôbo été”. Mongô na, “Aya ? M’ate kôme kate mia na, to me  mbe’e bengutu, m’aye bo me ta’a be nduan, a se ke ajô. Kelan, me nji jô mia na, môt a volô ma. Me ne to m’abômbô zen, me mbô ; jôm j’aye bo ma. Mbe’e wome wu ô ne akuli da, ve ja ! »

Eyoñ éte be nga ye kômbô bo nye ayok, mongô ve dutu fa jé. Nye na, « Nge mi abo me ayok, bi wôwôan afan été mu”. Nde be nga tyili, ve ke ja. Mongô a nga zu a wu mbe’e wé. A nga suane ja a mam me ngô’é, nde a nga nyiñili mbe’e nda été. A ke nyin nda, a nga ka’a mbé, ve bômbô si. Mam me tyé, a nga ke a dip ayôm mebé mese ya nda. Vôm ase a yen ôyôm abé ô yoo, ve dip. Nde nda ve viane bo ne zi’ili a dibi. Nde mongô a nga dutu fa, a nga kôt mbe’e, a nga kuli. Mfa’a fam, a ke kalane binga, mimbañ, bekabat, bemvu, bekup, a bisa bi so, bise ve yem nda ne lut ! Ve na, bi ke jimbi ésukôé, bi beta bulan bi ke jimbi atum, bôt a akum ve vi’a yem nda ne lut ! Nde bi nga mane jaé nda. Mongô a nga kôt mbé, ve diin nda, ane a nga kui atan. A  nga nyoñe befam, be nga lôñe ja. Mongô a limi mbama si na, biet ! Ane a nga nyoñe bobenyañ, a toé aba. Bobenyañe be mvendé ve vi’a bo nye na, mintabe.

Ane mongo a nga bo akum ana, amu som a nga jibi a bo fek.

 

Nkana wu w’aye’ele bia na Bongô ba yiane wôk melepe bebiaé. Mongô nyô a nga bo ôjibi, fek a mewôk.

 

 

 

Page d'Accueil Copyright © 2007-2011, Culture Vive